Nöbetçi Eczaneler
“MÜCADELENİN RENGİ DE SAHASI DA DEĞİŞTİ”
Yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte çocukların ve gençlerin karşı karşıya olduğu risklere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kocaeli Bağımlılıkla Mücadele ve Rehabilitasyon Derneği Başkanı Ömer Karataş, bağımlılıkla mücadelenin artık yalnızca madde, tütün ve alkol gibi geleneksel başlıklarla sınırlı olmadığını söyledi.
Yıllardır gençleri ve aileleri geleneksel bağımlılıklara karşı bilinçlendirmek için çalışma yürüttüklerini belirten Karataş, dijital dünyanın hayatın merkezine yerleşmesiyle birlikte yeni bir mücadele alanının ortaya çıktığını ifade etti.
Karataş, bu yeni alanı “Hazır Akıl” olarak tanımladı.
“DÜŞÜNME MELEKELERİMİZİ KORUMALIYIZ”
Yapay zekânın hayatı kolaylaştıran önemli bir teknoloji olduğunu kabul eden Karataş, asıl riskin teknolojinin kendisinden ziyade bilinçsiz ve sınırsız kullanımından kaynaklandığına dikkat çekti.
Özellikle çocukların ödevden araştırmaya, bilgi edinmeden günlük sorunlara kadar birçok konuda doğrudan yapay zekâya başvurmasının, zaman içerisinde kendi düşünme ve karar verme becerilerini ikinci plana atabileceği uyarısında bulundu.
Karataş, çocukların teknolojinin pasif kullanıcıları yerine kendi iradelerini koruyan bilinçli bireyler olarak yetiştirilmesi gerektiğini vurguladı.
“HAZIR AKIL KULLANMANIN 10 KURALI”
Dernek Başkanı Ömer Karataş, aileler ve öğrenciler için yapay zekâ kullanımında dikkat edilmesi gereken 10 temel kuralı şöyle sıraladı:
1. Önce kendi iradeni ve düşünceni ortaya koy:
Bir sorunla karşılaşıldığında hemen yapay zekâya başvurmak yerine önce kişinin kendi zihnini çalıştırması gerektiğini belirtti.
2. İlk cevabı hemen kabul etme:
Yapay zekânın verdiği bilgilerin her zaman doğru olmayabileceğine dikkat çekerek farklı kaynaklardan araştırma yapılmasını önerdi.
3. Kaynağını ve tarihini sor:
Bilginin hangi kaynaklara dayandığının ve hangi tarihsel bağlamda üretildiğinin sorgulanması gerektiğini ifade etti.
4. Hazıra konma, derdi öğren:
Ödev ve projelerin doğrudan yapay zekâya yaptırılmasının yerine, öğrencilerin konuyu anlamaya ve öğrenmeye odaklanması gerektiğini vurguladı.
5. Kendi cümlelerinle kur:
Hazır cevapları olduğu gibi kullanmak yerine bilgilerin öğrencinin kendi süzgecinden geçirilmesi gerektiğini belirtti.
6. Saklamaya çalışma, dürüst ol:
Yapay zekâdan destek alınması halinde bunun açıkça belirtilmesini ve akademik dürüstlükten taviz verilmemesini istedi.
7. Mahremini koru:
Ad, adres, özel fotoğraflar ve aileye ilişkin kişisel bilgilerin yapay zekâ sistemleriyle paylaşılmaması gerektiği konusunda uyardı.
8. Gördüğün her şeye inanma:
Yapay zekâ ve dijital manipülasyonlarla üretilen görüntü, video ve seslerin sorgulanmadan gerçek kabul edilmemesi gerektiğini söyledi.
9. Tek bir doğruya tutsak olma:
Farklı görüşlerin araştırılması, bilgilerin karşılaştırılması ve nihai kararın kişinin kendi iradesiyle verilmesi gerektiğini vurguladı.
10. Hayatı ekran değil, göz göze yaşa:
Teknolojinin bir araç olduğunu hatırlatan Karataş, aile içi iletişimin, yüz yüze sohbetin, uykunun ve gerçek sosyal ilişkilerin ekranların gerisine itilmemesi gerektiğini ifade etti.
“MESELE YAPAY ZEKÂ DÜŞMANLIĞI DEĞİL”
Karataş, açıklamasında yapay zekâya karşı bir tutum geliştirilmesinin amaçlanmadığının da altını çizdi.
Meseleyi teknolojiye karşı çıkmak olarak görmediklerini belirten Karataş, esas hedefin insanın kendi iradesini, vicdanını ve düşünme yeteneğini koruyarak teknolojiden faydalanması olduğunu söyledi.
Karataş, çocukların teknolojinin sunduğu imkânlardan yararlanırken kendi akıllarını ikinci plana itmemeleri gerektiğini vurguladı.
“BAŞARIYI ZİHİNSEL BAĞIMLILIĞA KURBAN ETMEYELİM”
Türkiye’nin eğitim alanındaki uluslararası performansına da değinen Karataş, son dönemde açıklanan PISA sonuçlarını Türkiye’nin analitik düşünme, sorgulama ve üretme becerileri açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
Eğitimde elde edilen kazanımların korunması gerektiğini belirten Karataş, çocukların hazır cevaplara bağımlı hale gelmesinin bu gelişimin önünde risk oluşturabileceğini savundu.
Karataş, öğrencilerin bilgiye ulaşmanın yanı sıra bilgiyi sorgulayan, değerlendiren ve kendi düşüncesini ortaya koyabilen bireyler olarak yetişmesinin önemine dikkat çekti.
AİLELERE ÇAĞRI: ÇOCUKLARINIZI DİJİTAL DÜNYADA YALNIZ BIRAKMAYIN
Yeni eğitim döneminde ailelere de önemli sorumluluklar düştüğünü belirten Karataş, çocukların dijital dünyadaki faaliyetlerinin yalnızca süre açısından değil, içerik ve kullanım amacı bakımından da takip edilmesi gerektiğini ifade etti.
Çocukların yapay zekâyı bir “hazır cevap makinesi” olarak değil, öğrenme süreçlerini destekleyen bir araç olarak kullanmasının önemine dikkat çekti.
“AKLIN VE KALBİNİN SESİNİ DİNLE”
2026-2027 eğitim-öğretim yılının tüm öğrenciler, öğretmenler ve veliler için hayırlı olmasını dileyen Ömer Karataş, mesajını güçlü bir çağrıyla tamamladı.
Karataş, öğrencilerin teknolojiyi kullanırken kendi iradelerinden vazgeçmemeleri gerektiğini vurgulayarak, “Hazır aklı kendi aklının önüne koymayan, tuşlara teslim olmaktansa kalbinin ve aklının sesini dinleyen; ancak yarının dünyasını da ıskalamadan yenilikleri akıllıca okuyabilen” bir gençlik temennisinde bulundu.
Kocaeli Bağımlılıkla Mücadele ve Rehabilitasyon Derneği Başkanı Ömer Karataş, açıklamasını ailelerin, eğitimcilerin ve toplumun bu mücadelede birlikte hareket etmesi gerektiğini vurgulayarak tamamladı.